KOMISIYO MBONEZABUPFURA NO GUKEMURA AMAKIMBIRANE

Inama isanzwe ya Komisiyo Mbonezabupfura no gukemura amakimbirane, yateranye ku wa gatatu tariki ya 21/8/2019 mu cyumba cy’inama cy’Ihuriro ku Kacyiru; iyoborwa na Perezida wa Komisiyo, Honorable. NKUSI Juvenal, yitabirwa n’abagize Komisiyo bose na bamwe mu bakozi bo mu Bunyamabanga Nshingwabikorwa bw’ihuriro. Iyi nama yari igamije gusuzuma no kwemeza Raporo y’ibikorwa bya Komisiyo mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019.

Mu gusuzuma iyi raporo y’ibikorwa bya Komisiyo Mbonezapfura no gukemura amakimbirane, mu mwaka w’ingengo y’imari, 2018-2019, Umuyobozi w’ishami ry’itumanaho n’imirimo ya Komisiyo zihoraho z’Ihuriro Bwana SINDYIHEBA Fabien, yahawe umwanya ageza ku bagize Komisiyo ibikubiye muri raporo yateguwe n’Ubunyamabanga Nshingwabikorwa.

Yavuze ko mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019, Komisiyo yageze kuri byinshi binyuze mu nama zayo zisanzwe n’izidasanzwe zateranye, birimo:  

Kuvugurura Amategeko Ngengamikorere Ihuriro ryagenderagaho kuva mu mwaka wa 2014. Amategeko Ngengamikorere y’Ihuriro avuguruye yemejwe n’Inama Rusange y’Ihuriro yateranye tariki ya 27 Ukuboza 2018. 

Kugurura Indangamyitwarire y’Imitwe ya Politiki iri mu Ihuriro n’abayoboke bayo, indangamyitwarire Ihuriro ryagenderagho kuva mu mwaka wa 2014. Indangamyitwarire ivuguruye yemejwe n’Inama Rusange y’Ihuriro yo ku wa 28 Werurwe 2019.

Kugira uruhare mu itegurwa ry’inama nyunguranabitekerezo ku byavuguruwe mu Itegeko Ngenga n^o 10/2013 OL ryo ku wa 11/7/2013 rigenga Imitwe ya Politiki n’abanyapolitiki. Iyi nama nyunguranabitekerezo yateguwe n’Ihuriro ku bufatanye n’Urwego rw’Igihugu rw’Imiyoborere (RGB), inama yitabiriwe n’abayobozi mu Mitwe ya Politiki bashinzwe amategeko, abakozi bahoraho mu Mitwe ya Politiki, abahagarariye Urwego rw’umuvunyi, abagize Komisiyo zihoraho mu Ihuriro.

Kugira uruhare mu itegurwa n’itangwa ry’amahugurwa ya Komite zishinzwe gukumira no gukemura amakimbirane mu Mitwe ya Politiki ku rwego rw’Igihugu. 

Kuvugurura igitabo cy’uburyo bw’imiyoborere n’icungamutungo cy’Ihuriro. Iki gikorwa kikaba kizakomeza mu mwaka w’ingengo y’imari 2019-2020.

Nyuma yo kugezwaho, raporo y’ibikorwa bya Komisiyo Mbonezabupfura mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019, abagize Komisiyo bishimiye ibyo bagezeho, bashima buri wese witanze kugira ngo ashobore kubahiriza gahunda z’imirimo ya Komisiyo, cyane ko akenshi inama za Komisiyo zabaga ku mugoroba nyuma y’akandi kazi.

Mu gusoza, Umuyobozi w’inama yashimiye Umuvugizi Wungirije w’Ihuriro witabiriye inama ya Komisiyo, anashimira abagize Komisiyo ibitekerezo batanze.

KOMISIYO ISHINZWE GAHUNDA, IBIKORWA BY’IHURIRO N’UBUFATANYE N’IZINDI NZEGO

Inama isanzwe ya Komisiyo ishinzwe Gahunda, ibikorwa by’Ihuriro, n’ubufatanye n’izindi nzego, yateranye ku wa kane tariki ya 22/8/2019 mu cyumba cy’inama cy’Ihuriro iyoborwa na Perezida wa Komisiyo, Honorable NYIRAHIRWA Veneranda, yitabirwa n’abagize Komisiyo na bamwe mu bakozi bo mu Bunyamabanga Nshingwabikorwa bw’ihuriro. Iyi nama yari igamije gusuzuma no kwemeza Raporo y’ibikorwa bya Komisiyo mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019.

Mu gusuzuma iyi raporo y’ibikorwa bya Komisiyo ya Gahunda, Ibikorwa by’Ihuriro n’Ubufatanye n’izindi nzego, mu mwaka w’ingengo y’imari, 2018-2019, Umuyobozi w’Ishami ry’Itumanaho n’imirimo ya Komisiyo zihoraho z’Ihuriro, Bwana SINDAYIHEBA Fabien, yahawe umwanya ageza ku bagize Komisiyo ibikubiye muri raporo yateguwe n’Ubunyamabanga Nshingwabikorwa.

Yavuze ko mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019, Komisiyo yageze kuri byinshi binyuze mu nama zayo zisanzwe n’izidasanzwe zateranye, birimo:  

Gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’ibikorwa by’Ihuriro mu mwaka w’ingengo y’imari 2018 -2019; itanga inama za ngombwa.

Gusuzuma no gusesengura raporo z’ubugenzuzi bw’imari n’umutungo by’Ihuriro mu mwaka w’ingengo y’imari 2017-2018, na raporo y’amezi atandatu ya mbere y’umwaka w’ingengo y’imari 2018-2019. Izi raporo zateguwe n’Umugenzuzi wigenga, zikaba zose zagaragaje ko imari n’umutungo by’Ihuriro bicunzwe neza. Komisiyo yashimye ko imari n’umutungo by’Ihuriro bicunzwe neza, inatanga inama kugira ngo Ihuriro rizakomeze kugira clean audit report.

Gusuzuma Inyandiko y’isesengura rya Gahunda y’ingamba z’ibikorwa by’Ihuriro mu myaka ibiri n’igice ishyirwa mu bikorwa (NFPO Strategic Plan/ Mid Term Review, July 2016 - December 2018); no gusuzuma Inyandiko y’ibikorwa bizitabwaho muri Gahunda y’ingamba z’ibikorwa by’Ihuriro mu myaka ibiri n’igice (NFPO Strategic Plan Reviewed for January 2019 - June 2021). Komisiyo yashimye ko ku bikorwa 67 bikubiye mu igenamigambi ry’Ihuriro mu myaka itanu, mu gihe cy’imyaka ibiri n’igice, hakozwe ibikorwa 62 bigikomeza bihwanye na 92.5%.

Gusuzuma no kwemeza Inyandiko ya Gahunda y’Ihuriro y’igihe kirekire yo kongerera ubushobozi Imitwe ya Politiki iri mu Ihuriro(NFPO Long Term Capacity Building for Political Parties members of the Forum).

Gusuzuma no gutanga ibitekerezo ku nyandiko y’ingamba zo kongera umutungo n’imari by’Ihuriro/ NFPO Resources Mobilization Strategy. Iyi nyandiko ikaba izajya yifashishwa n’Inzego z’Ihuriro mu bikorwa byo gushaka uko ingengo y’imari n’umutungo by’Ihuriro byiyongera no kongera abafatanyabikorwa b’Ihuriro.

Nyuma yo kugezwaho raporo y’ibikorwa bya Komisiyo no kungurana ibitekerezo,abagize Komisiyo bishimiye ibyo bagezeho mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019.

Mu gusoza, Umuyobozi w’inama yashimiye abayitabiriye ibitekerezo batanze.

KOMISIYO Y’IHURIRO ISHINZWE ITUMANAHO NO KUNGURANA IBITEKEREZO

Inama isanzwe ya Komisiyo ishinzwe Itumanaho no kungurana ibitekerezo, yateranye ku wa gatanu tariki ya 23/8/2019 mu cyumba cy’inama cy’Ihuriro, iyoborwa na Perezida wa Komisiyo, Madamu MUTIMUKEYE Nicole, yitabirwa n’abagize Komisiyo na bamwe mu bakozi bo mu Bunyamabanga Nshingwabikorwa bw’ihuriro. Iyi nama yari igamije gusuzuma no kwemeza Raporo y’ibikorwa bya Komisiyo mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019.

Mu gusuzuma iyi raporo y’ibikorwa bya Komisiyo y’Itumanaho no kungurana ibitekerezo, mu mwaka w’ingengo y’imari, 2018-2019, Umuyobozi w’Ishami ry’Itumanaho n’imirimo ya Komisiyo zihoraho z’Ihuriro, Bwana SINDAYIHEBA Fabien, yahawe umwanya ageza ku bagize Komisiyo ibikubiye muri raporo yateguwe n’Ubunyamabanga Nshingwabikorwa.

Yavuze ko mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019, Komisiyo yageze kuri byinshi binyuze mu nama zayo zisanzwe zateranye, birimo:

Gutegura urutonde rw’insanganyamatsiko zaganiriweho mu nama z’Inama Rusange zisanwe z’Ihuriro. Uyu mwaka ukaba wararangiye Inama Rusange iganiriye ku ngingo zikurikira:

1. Politiki n’ingamba z’Igihugu zo kurwanya ibiyobyabwenge;
2. Politiki n’ingamba z’Igihugu zo gukumira no kurwanya ruswa n’akarengane;
3. Politiki n’ingamba z’Igihugu zo kurwanya imirire mibi n’igwingira ry’abana;

Kugira uruhare uruhare mu itegurwa n’itangwa ry’ikiganiro ngarukamwaka cyanyuze kuri Radiyo Rwanda ku munsi mukuru w’ubwigenge bw’u Rwanda, tariki ya 01 Nyakanga 2018. Iki kiganiro cyari gifite insanganyamatsiko igira iti: “Uruhare rw’Imitwe ya Politiki mu guteza imbere demokarasi u Rwanda rwahisemo”; kikaba cyari kigamije gukomeza kugaragariza Abanyarwanda uburyo Imitwe ya politiki n’Abanyapolitiki bo mu Rwanda muri iki gihe biyemeje kugendera ku mahame ya demokarasi no gukora politiki yubaka u Rwanda ikanateza imbere Igihugu n’abagituye nta guheza.

Kugira uruhare mu itegurwa ry’inama nyunguranabitekerezo ku Imikoranire ikwiye kuranga Umunyapolitiki n’Itangazamakuru (Relationship between Politician and Media/ Relations entre Politicien et Media). Iyi nama yateguwe ku bufatanye bwa RGB n’Ihuriro, yitabirwa n’Abayobozi mu Mitwe ya Politiki bashinzwe itumanaho n’itangazamakuru, abagize Komisiyo zihoraho z’Ihuriro, umuyobozi w’Urugaga rw’abagore muri buri Mutwe wa Politiki, umuyobozi w’Urugaga rw’urubyiruko muri buri Mutwe wa politiki, abahagarariye ibitangazamakuru bikorera mu Rwanda, n’abahagarariye izindi nzego z’abafatanyabikorwa b’Ihuriro.

Kugira ruhare mu gutoranya insanganyamatsiko izashyirwa ku kimenyetso cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994; ikimenyetso kizubakwa ku cyicaro cy’Ihuriro. Inama Rusange y’Ihuriro, ikaba yarakoze ubugororangingo ku nsanganyamatsiko yashyikirijwe na Komisiyo, yemeza ubutumwa bukurikira:”Twebwe abagize Ihuriro ry’Igihugu Nyunguranabitekerezo ry’Imitwe ya Politiki twamaganye Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, duharanira imiyoborere myiza”.

Kugira uruhare mu kuvugurura Inyandikompine y’Ihuriro, inatanga ibitekerezo ku ivugururwa ry’Urubuga rwa Interineti rw’Ihuriro (NFPO Webesite).

Nyuma yo kugezwaho raporo no kungurana ibitekerezo, abagize Komisiyo bishimiye ibyo bagezeho mu mwaka w’ingengo y’imari 2018-2019, basaba ko ibikorwa bitagezweho byazitabwaho muri uyu mwaka w’ingengo y’imari 2019-2020.

Mu gusoza, Umuyobozi w’inama yashimiye abayitabiriye ibitekerezo batanze.